Một trong những vấn đề khiến không ít các bà mẹ đau đầu chính là việc bảo quản sữa cũng như thực phẩm cho bé trong quá trình ăn dặm. Bài viết này sẽ hướng dẫn cách bảo quản từng loại một cách chi tiết nhất cho các mẹ nhé.
Hiệp Hôi dinh dưỡng Lâm Sàng Anh luôn khuyên các mẹ nên chế biến thực phẩm tươi sống cho bé là tốt nhất. Tuy nhiên, không phải mẹ nào cũng có điều kiện để làm điều này (như nhà xa siêu thị, công việc,..), việc bảo quản nguyên liệu và thức ăn dặm cho bé là điều cần thiết. Chúng ta cần phải bảo quản thực phẩm ăn dặm cho bé đúng cách để giảm được sự nhiễm khuẩn và đảm bảo chất dinh dưỡng tối đa cho thực phẩm bé ăn.
1. Cách Bảo Quản Các Loại Sữa
Sữa Mẹ
Bộ Y Tế Anh và Hướng dẫn NICE (2008) ghi rõ về cách bảo quản sữa mẹ:
Bảo quản nhiệt độ 0-4 độ C: không quá 5 ngày
Bảo quản trong buồng lạnh đặc biệt của tủ lạnh: không quá 2 tuần
Bảo quản trong tủ đông nhiệt độ dưới -18 độ C: không quá 6 tháng
Bảo quản trong tủ đông nhiệt độ dưới -18 độ C: không quá 6 tháng
Sữa Công Thức
Chỉ pha lượng đúng theo nhu cầu của bé và theo hướng dẫn cách pha trên vỏ hộp. Không thêm bất cứ gì vào sữa công thức của bé, kể cả đường, bột, dầu ăn, … vì việc thêm vào là bạn đang sai đi công thức dinh dưỡng cho trẻ. Trẻ sẽ dễ bị các vấn đề tiêu hóa và kém hấp thu chất dinh dưỡng.
Đối với các mẹ mới có con lần đầu, không có kinh nghiệm ước lượng lượng sữa có thể ước tính bằng cách tăng 10-20{417453f5cbc9ba7e10894e109437dfb76b814289a3cb5d39b49015f39d227573} dung tích của sữa nếu trong trường hợp bé có nhu cầu cao hơn. Khi điều chỉnh hợp lý thì nên giữ mức ổn định và quan sát số lần bú và dấu hiệu no của bé.
Nếu bạn và bé phải đi ra ngoài trong 4 tiếng, bạn có thể chuẩn bị sữa và pha sẵn cho bé. Sau đó để vào ngăn mát tủ lạnh ít nhất 1 tiếng. Kế đến, bạn lấy ra để vào túi giữ nhiệt kèm theo 2 túi đá. Lượng sữa này chỉ nên dùng trong 4 giờ.
Nếu bạn đi lâu hơn 4 giờ, thì bạn nên mang theo bột sữa trong hộp nhựa kín và mua/xin nước sôi sạch để pha cho bé khi cần. Nếu bé uống thừa, thì mẹ nên đổ bỏ và không cho bé bú lại lượng sữa đó.
Sữa Tươi Thanh Trùng
Sữa tươi thanh trùng là có thời gian bảo quản ngắn và luôn được giữ lạnh. Khi mở nắp, giữ lạnh ở giữa tủ lạnh (không đặt bên hông hay trên cánh cửa tủ lạnh) và nên dùng trong 2-3 ngày. Chỉ dùng khi bé trên 1 tuổi đối với bé khỏe mạnh bình thường. Nhưng, các bé có tiền sử dị ứng đa tác nhân thì có thể cần thời gian lâu hơn, do đó cần tư vấn chuyên gia dinh dưỡng.
Không cần hâm nóng, trẻ trên 1 tuổi có thể uống lạnh bình thường. Nếu trẻ khá nhạy cảm với độ nóng lạnh của sữa, mẹ có thể rót ra ly, giữ ly trong lòng bàn tay 3 phút sẽ làm nhiệt độ sữa sẽ mát dễ chịu, bé có thể dễ chấp nhận hơn. Phần sữa bé uống thừa thì mẹ có thể uống hoặc đổ bỏ, không tái giữ lạnh lại dù là sữa vẫn còn nằm trong hộp.
Nếu để ngăn mát (nên để ngăn lạnh nhất [để trong hộc])-nhiệt độ < 5 độ C: dùng trong 2 ngày
Nếu để ngăn đá (nhiệt độ < -18 độ C): thịt mua về nên chia nhỏ [hoặc xay nhuyễn] để vào từng ngăn làm viên đá, để trong 3 tháng [NHƯNG khuyến cáo của Hiệp Hội Dinh dưỡng Lâm sàng Anh (HHDD) là nên cho bé dùng trong 7 ngày là an toàn]
bảo quản các loại thực phẩm ăn dặm
Cá, Hải Sản và Thịt Gà ( gia cầm) sống và chín
Nếu để ngăn mát (nên để ngăn lạnh nhất [để trong hộc])-nhiệt độ < 5 độ C: dùng trong 1 ngày.
+Nếu để ngăn đá (nhiệt độ < -18 độ C): thịt mua về nên chia nhỏ [hoặc xay nhuyễn] để vào từng ngăn làm viên đá, để trong 3 tháng [NHƯNG khuyến cáo của HHDD là nên cho bé dùng trong 4-5 ngày là an toàn]
Rau củ, trái cây
Hướng dẫn bảo quản đặc biệt của HHDD dành cho các bé:
Các loại rau cho lá: không rữa, bảo quản ngăn mát tủ lạnh, dùng trong 2-4 ngày là tốt nhất. [khi dùng thì hãy rữa sạch]
Các loại củ: bảo quản ngăn mát tủ lạnh, dùng trong 10 ngày là tốt nhất
Nếu đã nấu chín và nghiền nát, lưu ý 3 bước sau:
Bước 1: sau khi nấu xong, Làm lạnh sau đó.
Bước 2:để riêng các loại rau củ, chia nhỏ vào từng ngăn của vĩ làm đá
Bước 3: Lưu trữ nhiệt độ dưới -18 độ C, khuyên dùng trong 2-3 tuần.
MỘT SỐ RAU CỦ TRÁI CÂY LƯU TRỮ VÀ THỜI GIAN BÉ ĂN TỐT NHẤT:
MỘT SỐ RAU CỦ LƯU TRỮ VÀ THỜI GIAN BÉ ĂN TỐT NHẤT:
Bí đỏ: 1 tuần
Bông cải xanh: 5 ngày
Cà chua: 3-4 ngày
Bông cải trắng: 1 tuần
Cà rốt: 2 tuần
Khoai lang: 1 tuần
Bắp còn vỏ : 2-3 ngày
Ớt chuông: 1 tuần
Bắp bóc vỏ (tách hạt): 1-2 ngày
Dưa leo: 1 tuần
Nấm: Mua về không rữa nấm, dùng khăn giấy lau sạch bụi đất (nếu có), bỏ vào túi giấy, để trong ngăn mát tủ lạnh dùng trong 5 ngày. Khi dùng rửa sạch
MỘT SỐ TRÁI CÂY LƯU TRỮ VÀ THỜI GIAN BÉ ĂN TỐT NHẤT:
Một số trái cây thông dụng khi chín nên bảo quản lạnh ở ngăn mát và thời gian nên cho bé ăn để đảm bảo chất dinh dưỡng tốt nhất, quá thời gian này chất dinh dưỡng bắt đầu giảm:
Chuối : 1-2 ngày
Đu đủ: ăn trong 7 ngày
Nho : không quá 5 ngày
Thơm: 3 ngày
Kiwi: dùng trong 1 tuần
Bơ: 2-5 ngày
Mãng cầu: dùng trong 3 ngày
Dưa hấu: 5 ngày
Táo (thu hoạch trong tháng 2-tháng 7): 2 tuần
Dâu tây: 2 ngày
Táo (thu hoạch trong tháng 8-tháng 1): 1 tháng
NGUYÊN TẮC RÃ ĐÔNG THỰC PHẨM ĐÚNG CÁCH VÀ ĐẢM BẢO DINH DƯỠNG
Rã đông trong ngăn mát tủ lạnh hoặc dưới vòi nước chảy (nên để thực phẩm vào 1 vật đựng kín, cho dưới vòi nước chảy)
Có thể dùng lò vi sóng có chế độ rã đông (nếu có) [ lưu ý: khi rã đông bằng lò vi sóng thì nên chế biến ngay sau đó]Không rã đông ở nhiệt độ phòng (đặc biệt cá/gà/hải sản)-nguy cơ nhiễm khuẩn rất cao hoặc
Không đông lại những thực phẩm đã rã đông
LƯU Ý QUAN TRỌNG MÀ CÁC MẸ CẦN NHỚ:
Tất cả thực phẩm bảo quản, nên dán nhãn ghi rõ thành phần, ngày giờ bảo quản
Tất cả thực phẩm bảo quản, nên dán nhãn ghi rõ thành phần, ngày giờ bảo quản
Các nguyên tắc bảo quản trên cũng PHẢI kết hợp với 4 đánh giá quan trọng sau:
Đánh giá bằng mắt: nếu thấy thực phẩm có vẻ đổi màu, không còn nhìn tươi nữa –> bỏ ngay
Đánh giá bằng mũi: Nếu ngửi thực phẩm có mùi chua hay lên men, hay khó chịu–> Bỏ ngay
Đánh giá bằng sờ: Nếu sờ thực phẩm thấy nhơn nhớt hay vón cục –> bỏ ngay
Đánh giá bằng nếm: Nếu nếm thử thấy có vị chua hay đổi vị (đặc biệt là sữa)–> bỏ ngay