Trẻ em vốn như một tờ giấy trắng và dễ dàng bị ảnh hưởng bởi những người xung quanh, đặc biệt là ông bà cha mẹ. Trên nhiều hội nhóm của cha mẹ, chúng ta không ít lần bắt gặp những than phiền rằng trẻ biếng ăn, lười ăn hay kén chọn thức ăn. Tuy nhiên không phải là trẻ có thói quen ăn uống như vậy mà phần lớn là do tác động xấu từ thói quen của cha mẹ.
Thói quen ăn uống xấu của trẻ hoàn toàn có thể khắc phục
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, một số thói quen khi cho con ăn của cha mẹ có ảnh hưởng rất xấu đến cảm hứng, sở thích, thói quen ăn uống của trẻ, nó tai hại không kém gì việc ép ăn, cho con vừa ăn vừa xem tivi hay đi ăn rong, dưới đây là những thói quen đó.
-
Hãy để con có cơ hội tập nhai
Do điều kiện sinh hoạt và thời gian bận rộn nên hầu như cha mẹ Việt thường cho con ăn cơm trước để tiết kiệm thời gian, một phần vì sợ con ăn lâu, ăn chậm, phần khác là nếu để con ăn cơm cùng cả nhà thì sẽ quá muộn, ảnh hưởng đến sức khỏe của con. Đây là một thói quen ăn uống sai lầm có thể dẫn tới nhiều ảnh hưởng xấu với trẻ.
Khi trẻ ở giai đoạn ăn dặm, nếu trẻ thường xuyên ăn một mình, không được tham gia bữa ăn của cả nhà, tức là trẻ đã bị tước đi cơ hội học hỏi những kĩ năng ăn uống cơ bản từ bố mẹ và người thân trong gia đình, trong đó có kĩ năng nhai, nuốt… Nhai, nuốt là một trong những kĩ năng quan trọng trong thói quen ăn uống của bé, trên thực tế, trẻ hoàn toàn không cần phải tập nhai nếu bé có cơ hội bắt chước động tác nhai của bố mẹ trong các bữa ăn gia đình.
Tuy nhiên, trẻ sẽ không thể tự học được kĩ năng này nếu bố mẹ không cho bé tham gia vào bữa ăn gia đình, trẻ không có cơ hội quan sát bố mẹ ăn cơm, nhai thức ăn để mô phỏng, bắt chước và làm theo, hoặc một số bố mẹ khi ăn cùng con thường ăn rất nhanh, vội vàng, không nhai kĩ, nhai từ tốn để con có thể quan sát, học hỏi.
Đối với trẻ lớn hơn, việc được tham gia vào bữa ăn gia đình là cơ hội tuyệt vời để bé học hỏi thêm nhiều kĩ năng ăn uống khác như dùng thìa, dùng đũa, gắp thức ăn, dọn dẹp bàn ăn… Bữa ăn gia đình có ý nghĩa vô cùng quan trọng, vì thế, ngay từ bữa ăn dặm đầu tiên của con, hãy để bé tham gia cùng cả gia đình ít nhất một bữa ăn trong ngày, đó chính là nền tảng vững chắc giúp trẻ xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh sau này.
-
Giúp con ăn hết suất và ăn rau ngon lành
Rất nhiều mẹ kêu ca phàn nàn về vấn đề lười ăn rau của trẻ, tuy nhiên các mẹ lại không biết rằng những thói quen của mình lại chính là nguyên nhân. Một bát tô hay một đĩa ngồn ngộn thức ăn, trộn lẫn vào nhau không chỉ không ngon mắt mà còn khiến trẻ không thể nhận biết mình đang được thưởng thức những loại thực phẩm hay món ăn gì và cảm thấy căng thẳng với cảm giác "nhiều thế này mình không thể ăn hết được"…
Thay vào đó, hãy để thức ăn cho con vào những chiếc bát/đĩa có kích thước nhỏ phù hợp với độ tuổi của con và tách biệt để trẻ có thể cảm nhận được rõ ràng nhất về loại thực phẩm mình sẽ ăn, cũng như có thể ăn hết được suất ăn của mình.
Với sự thay đổi này, bố mẹ còn có thể giúp con xây dựng khả năng tự điều chỉnh lượng ăn phù hợp với mình, vì bản năng này sẽ mất đi khi trẻ lên 5 tuổi, khi đó trẻ sẽ hoàn toàn không còn khả năng tự điều chỉnh mà càng có nhiều đồ ăn thì trẻ sẽ ăn càng nhiều.
Đây cũng là cách để bố mẹ giới thiệu với trẻ trình tự ăn uống lành mạnh khi để trẻ ăn rau của quả trước tiên – sau đó đến thịt, cá, trứng rồi cuối cùng là đến cơm, mỳ, bánh mỳ…. Điều này còn giúp trẻ ăn được nhiều rau củ quả hơn hẳn so với cách ăn trộn tất cả các loại vào bát cơm của con như bố mẹ vẫn làm.
-
Để con cùng tham gia vào việc chuẩn bị cho bữa ăn của gia đình
Đứa trẻ nào cũng yêu thích việc nấu nướng một cách hết sức bản năng và tự nhiên, vì chúng được trải nghiệm và khám phá những điều mới mẻ. Để con cùng tham gia vào việc chuẩn bị cho bữa ăn của gia đình cũng là một cách vô cùng tuyệt vời và hiệu quả để trẻ học cách ăn uống khoa học, lành mạnh và rèn luyện rất nhiều kĩ năng khác một cách vui vẻ, hào hứng như: kĩ năng đọc (khi xem, đọc công thức cùng bố mẹ); kĩ năng làm theo các bước (khi thực hiện các bước hướng dẫn trong công thức); kĩ năng toán học (khi đo đếm các nguyên liệu); kĩ năng về khoa học (tìm hiểu các thành phần, chất hóa học, thực phẩm theo mùa, kiến thức về trồng trọt…); kĩ năng vận động tinh, khả năng phối hợp tay mắt khi trộn, đảo, cắt, đong đo thực phẩm….
Hãy nuôi dưỡng niềm vui và trách nhiệm của con đối với việc ăn uống bằng cách để con thể hiện vai trò của mình khi chuẩn bị bữa ăn cho cả gia đình.
-
Hãy kiên nhẫn giới thiệu thực phẩm nhiều lần và để trẻ chủ động nếm thử
Để trẻ yêu thích và hào hứng với các thực phẩm lành mạnh, bố mẹ phải thường xuyên tích cực giới thiệu với trẻ càng sớm càng tốt, ngay từ khi trẻ bắt đầu ăn dặm, bởi càng lớn, sự phản ứng của trẻ với những thực phẩm mới sẽ càng mạnh mẽ. Khi giới thiệu với con một món ăn, loại thực phẩm mới, hãy kiên nhẫn giới thiệu nhiều lần và để trẻ chủ động nếm thử, một cách thật tự nhiên, tuyệt đối không nên ép con phải ăn, phải thử… Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trẻ sơ sinh có thể yêu thích một loại thực phẩm mới chỉ sau 1 lần giới thiệu, nhưng với một đứa trẻ 2 tuổi, bố mẹ sẽ phải thử rất nhiều lần, thậm chí có khi lên đến 20 lần theo một nghiên cứu đối với nhóm trẻ trong độ tuổi 7-9 tuổi và 10-12 tuổi.
Vì thế, đừng bỏ cuộc chỉ sau vài lần bạn giới thiệu với con một món ăn mới mà con tỏ ra thờ ơ hay chống đối, theo các chuyên gia dinh dưỡng và sức khỏe cộng đồng ở Châu Âu: việc giới thiệu thực phẩm mới cho trẻ cần phải được lặp đi lặp lại, ít nhất là 8-10 lần và trẻ sẽ dần hợp tác hơn khi được nếm thử khoảng 12-15 lần. Việc của bố mẹ là hãy chuẩn bị cho con những món ăn thật ngon lành!
